Varik

Varik was als heerlijkheid lange tijd in het bezit van het geslacht van Varik. De heren van Varik of Vaderik genoten bekendheid in de Gelderse geschiedenis. Ze waren niet bang uitgevallen. Het wapen met de drie leeuwenkoppen is daar het bewijs van. Later kwam de gebied door vererving in de geslachten van Aeswijn, van Dort en van Sepradt.

Varik heeft een slot gehad welke al in de 10e eeuw werd genoemd. Slot Vauderich of Varik is vermoedelijk rond 1750 in verval geraakt.

De kerktoren van de Rooms Katholieke kerk in Varik is een kenmerk langs de Waal. De Dikke Toren stamt uit de 15e eeuw.

In de Betuwe, en dus ook in Varik, had men veel last van rivieroverstromingen. Daarom bouwden de bewoners hun boerderijen op woonheuvels. Een welvarende boerderij stond op één van de hoogste plekken. Alleen een rijke familie kon zo’n plek betalen. De vruchtbare grond bood de boer veel mogelijkheden. Hij hield koeien voor melk, boter en kaas en verbouwde granen, peulvruchten en suikerbieten. Bij het huis lag een kleine boomgaard. De boerin zorgde voor de boter- en kaasproductie. Voor het karnen van de boter had ze één, meestal twee honden die afwisselend de hondenkarn aandreven. Als de ene hond er vandoor rende na het karnen, kon de tweede het overnemen.
De boerderijen in het gebied waren kenmerkend met een ver uitstekend dak. In dit overstekende deel zit een luik, zodat de oogst vanaf de wagen droog op de zolder kon worden geborgen. In 1963 is een boerderij (bouwjaar 1646) vanuit Varik naar het Openluchtmuseum verplaatst.

Op 3 augustus 1833 overleed, door toeval, de sektelijder Stoffel Muller in Varik. Stoffel was leider van "Het nieuwe Licht" of ook genoemd "de Zwijndrechters" en ligt in Varik begraven.

In Varik staat de korenmolen "De Bol" gebouwd in 1867 ter vervanging van een wipkorenmolen (1) welke in de nacht van 16 op 17 juli 1865 afbrandde. De nieuwe molen is verplaatst. De oorspronkelijke korenmolen heeft direct aan de dijk gestaan recht voor de huidige molen. Deze molenwerf behoorde sedert de middeleeuwen tot 1740 bij het slot te Varik.

In de laatste oorlog lag het dorp vanaf september 1944 in de frontlinie en onder het artillerievuur van de geallieerden. Gelukkig heeft het er betrekkelijk weinig schade door geleden.

(1) Een wipkorenmolen wordt gekenmerkt door het feit dat het hele bovenhuis met staart draaibaar is om een koker, die in verticale stand wordt gehouden door de piramidevormige constructie van de ondertoren.

Bronnen: gemeente Neerijnen, openluchtmuseum, wikipedia, Oud Varik